Lot testowy Falcona Heavy (LIVE)

Falcon Heavy na stanowisku startowym LC-39A. Fot. AstroNET/SpaceX

Już tylko godziny dzielą nas od startu najpotężniejszej rakiety od czasów radzieckich N1 i Energia, oraz amerykańskiego Saturna V. Falcon Heavy firmy SpaceX ma wynieść na orbitę heliocentryczną, sięgającą orbity Marsa, wiśniową Teslę Roadster grającą Space Oddity i „kierowaną” przez siedzącego za kierownicą manekina w skafandrze firmy.

Dzisiejszy start jest lotem testowym dla jednostki Falcon Heavy. Napędzany przy starcie łącznie 27 silnikami Merlin 1D, może wynieść na niską orbitę ziemi ładunek o masie dwóch w pełni zatankowanych i załadowanych Boeingów 737.

Za równo pierwszą fazę lotu, jak i przygotowania do startu będziemy śledzić w specjalnej relacji na żywo!

23.00

There’s a starman waiting in the sky…

22.33

Pomyślnie przeprowadzono drugie uruchomienie drugiego stopnia. Apogeum podniosło się do 7000 kilometrów. Za około 5 godzin silnik zostanie odpalony po raz trzeci!

Niestety booster centralny prawdopodobnie uległ zniszczeniu.

22.30

Fenomenalne ujęcie momentu startu Falcona Heavy!

22.16

Nadal nie mamy informacji o tym, czy stopień centralny wylądował. Mniej więcej w tej chwili powinno mieć miejsce ponowne uruchomienie silnika drugiego stopnia.

22.09

Ujęcie miesiąca. Bezdyskusyjnie!

22.08

Spaceman za kierownicą kosmicznej Tesli Roadster oczekuje na lot w stronę Marsa, słuchając Space Oddity. Ponowne uruchomienie drugiego stopnia zaplanowane jest na 28. minutę i 22. sekundę.

22.04

Wbrew temu co jeszcze kilka godzin temu twierdziła firma SpaceX, oba boostery wylądowały jednocześnie!

21.58

Separacja udana, lądowanie boosterów także!

21.47

Ruszył!

21.43

Redakcja w gotowości. Do startu pozostały trzy minuty!

21.35

Chłodzenie silników rozpocznie się na 7 minut przed startem. Trzy minuty później wieża techniczna odchyli się nieznacznie od rakiety. Na minutę przed startem procedurę startu przejmie komputer pokładowy.

21.32

Do tej pory odzyskano 21 boosterów, z czego 6 wykonało ponownie loty. Po dzisiejszym locie liczba odzyskanych boosterów wzrośnie do 22, a liczba ponownie wykorzystanych do 8. Boczne boostery leciały już wcześniej w zeszłym roku, kolejno w misjach THAICOM-8 i CRS-9.

21.28

Przygotowania przebiegają bez problemu. Wszystkie systemy w normie, nie ma zastrzeżeń co do warunków pogodowych.

21.24

21.23

Ruszyła transmisja live!

21.22

Zakończyło się tankowanie zbiornika z kerosyną w drugim stopniu. Wszystkie zbiorniki kerosyny są już napełnione. Nadal trwa tankowanie ciekłego tlenu.

Do startu pozostało niecałe 25 minut!

21.18

Transmisja wideo niebawem ruszy. Możecie ją oglądać na oficjalnym kanale SpaceX na YouTube!

21.10

Tankowanie kerosyny do boosterów i stopnia centralnego zakończone!

21.03

Rozpoczęło się tankowanie ciekłego tlenu (LOX). Całość przebiega zgodnie z harmonogramem.

Kolejnym, ważnym wydarzeniem przed startem ma być rozpoczęcie chłodzenia silników pierwszego stopnia, co nastąpi około 7 minut przed ich uruchomieniem. Wcześniej, mniej więcej 20 minut przed startem, rozpocznie się transmisja wideo na YouTube.

20.52

Rozpoczęło się tankowanie kerosyny w drugim stopniu. Tankowanie zbiorników ciekłego tlenu w pierwszym stopniu i w boosterach rozpocznie się około godziny 21:00, czyli za niecałe 10 minut.

20.49

Do startu pozostała niecała godzina. Tankowanie przebiega planowo.

20.41

Tankowanie kerosyny przebiega zgodnie z planem. Około godziny 21:00 powinno się zacząć tankowanie ciekłego tlenu.

Start nadal planowany na 21:45

20.36

Boczne boostery niebawem zaczną być napełniane w trybie tzw. fast fill mode, czyli z dużą prędkością. Zawory odpowietrzające są otwarte, przez co widać wydobywające się z nich strumienie pary.

20.26

Kerosyna (RP-0) już płynie do zbiorników! Za około 35 minut zacznie się tankowanie zbiorników z ciekłym tlenem (LOX)!

20.22

Ekipa startowa jest gotowa do tankowania! Wtłaczanie kerosyny powinno się niebawem rozpocząć!

20.17

Do startu pozostało niecałe 90 minut, a odliczanie trwa. Zgodnie z planem za chwilę powinno się odbyć sprawdzenie gotowości do tankowania!

20.10

W tej chwili w serwisie YouTube, na transmisję live ze startu oczekuje aż 417 tys. internautów!

19.58

Najpewniej start odbędzie się o 21:45 i nie będzie już przekładany.

19.55

Za około 5 minut ma zostać wykonana ponowna ocena wiatru. Aktualny czas startu to 21:45 czasu polskiego, czyli 15 minut przed zamknięciem dzisiejszego okna startowego.

19.15

Tak jak informowaliśmy, przyczyną opóźnienia jest wiatr w górnej troposferze, który około godzinę temu przekraczał wartości dopuszczalne o około 20%

19.13

OFICJALNIE:

Nowy czas startu to 21:10 czasu polskiego.

19.02

NIEOFICJALNIE:

Start przełożony o kolejne 15 minut – na 21:05 czasu polskiego. Okno startowe pozostaje dziś otwarte do około 22:30 czasu polskiego. Jeżeli do tego czasu nie uda się wystartować, lot odbędzie się prawdopodobnie jutro wieczorem.

18.38

OFICJALNIE:

Start ponownie przełożony. Tym razem na 20:50. Prawdopodobnie przyczyną znowu są silne uskoki wiatru.

18.06

PILNE

Start opóźniony o 50 minut z powodu silnych, górnych uskoków wiatru. Obecne T-0 planowane jest na 19:20 UTC (20:20 czasu polskiego)!

18.04

Zgodnie z planem, kierownik lotu powinien właśnie przeprowadzać sprawdzenie gotowości do tankowania Falcona Heavy. Wywołany kontroler zgłasza gotowość, lub brak gotowości. Jeśli wszyscy zgłoszą gotowość, to kerosyna powinna zacząć wypełniać zbiorniki za około trzy minuty. Ciekły tlen z kolei popłynie 40 minut później.

17.40

Wszystkie systemy w normie i gotowe do rozpoczęcia procedury przedstartowej. Warunki pogodowe, jak już wspomnieliśmy, są na 90%, czyli istnieje zaledwie 10% szans na odwołanie lotu z powodu pogody.

Okno startowe otwiera się o 19:30 czasu polskiego i pozostaje otwarte przez około 2 godziny i 30 minut.

17.27

Choć firma SpaceX z powodzeniem sprowadziła już kilkanaście boosterów z lotów w kosmos, to będzie to pierwsza próba sprowadzenia aż trzech na raz.

Pogoda się poprawiła i teraz sprzyja lotowi w 90%!

17.13

Minutę i sześć sekund po starcie nastąpi moment oznaczony jako Max-Q. Wówczas siły dynamiczne działające na rakietę są największe i jest największe prawdopodobieństwo jej zniszczenia, lub powstania uszkodzeń. Jeśli wszystko pójdzie dobrze, to w drugiej minucie i 26. sekundzie lotu wyłączą się boostery (BECO), a 4 sekundy później nastąpi ich separacja. Manewr boostback, czyli ponowne uruchomienie boosterów do lotu na Cape Canaveral nastąpi około 2 minuty i 50 sekund po starcie, jednak ze względu na kilkanaście sekund różnicy w czasie lądowania poszczególnych boosterów, czas ten będzie zapewne inny o kilka/kilkanaście sekund.

Zaledwie 3 minuty i 4 sekundy po starcie ma się wyłączyć stopień centralny (MECO), a trzy sekundy później nastąpi separacja ze stopniem drugim. Trzy minuty i 15 sekund po starcie włączy się silnik drugiego stopnia. Niecałe 10 sekund później stopień centralny rozpocznie manewr boostback. Jest on konieczny, aby trafił w barkę, a nie poleciał na plażę w Afryce. Odrzucenie osłon aerodynamicznych nastąpi 25 sekund później.

6 minut i 41 sekund po starcie, boostery mają rozpocząć tzw. entry burn, czyli manewr hamowania przed wtargnięciem w gęste warstwy atmosfery. Będzie to również korekta kursu przed lądowaniem. Zaledwie 6 sekund później ten sam manewr wykona człon centralny.

Boostery wylądują około 7 minut i 58 sekund po starcie na Cape Canaveral. Człon centralny z kolei ma osiąść na barce Of Course I Still Love You na Atlantyku około 20 sekund później. 8 minut i 31 sekund po opuszczeniu platformy startowej, silnik członu drugiego ma się wyłączyć, aby ponownie się uruchomić blisko 20 minut później w celu korekty orbity. Drugie odpalenia ma trwać 30 sekund.

Około 6 godzin po starcie rozpocznie się trzecie i ostatnie uruchomienie członu drugiego. Osiągnie on wówczas prędkość ucieczki i znajdzie się na orbicie heliocentrycznej, rozciągniętej między orbitą Ziemi a orbitą Marsa.

17.05

Procedura przedstartowa rozpocznie się około godzinę i 28 minut przed zapłonem silników. Wówczas kierownik lotów przeprowadzi sprawdzenie gotowości do tankowania. Trzy minuty później ruszy załadunek kerosyny, a na 45 minut przed startem, zacznie się tankowanie ciekłego tlenu.

Na 7 minut przed startem rozpocznie się chłodzenie silników Merlin 1D przed zapłonem. Minutę przed oderwaniem się rakiety ze stanowiska 39A, komputer pokładowy wyda komendę do rozpoczęcia ostatniej przed lotem checklisty. W tym samym momencie zacznie się sprężanie zbiorników do ciśnienia startowego. Na 45 sekund przed startem odbędzie się weryfikacja gotowości do startu.

Silniki boosterów uruchomią się na 5 sekund przed startem, a członu centralnego dwie sekundy później. Osiągną pełną moc i stabilną pracę, by w momencie T-0 rakieta oderwała się od stanowiska startowego.

16.56

Na ładunku rakiety, którym jest wiśniowa Tesla Roadster z manekinem za kierownicą, ubranym w skafander kosmiczny dla przyszłych misji załogowych, zamontowano aż trzy kamery, przez co relacja live, jak i późniejsze zdjęcia czy klipy zapowiadają się obiecująco. Dodatkowo kamery zamontowane są tradycyjnie na szczycie pierwszego członu (a tu prawdopodobnie i na boosterach), oraz na członie drugim.

Relacja wideo na YouTube ruszy prawdopodobnie tuż po godzinie 19:00 czasu polskiego.

16.49

Jeśli lot będzie sukcesem, to kolejny start Falcona Heavy, tym razem już z satelitą, miałby się odbyć za 3-6 miesięcy. Według obecnych informacji ma być to Arabsat-6A – saudyjski satelita telekomunikacyjny. Prawdopodobnie w czerwcu odbędzie się kolejny lot, tym razem ma być to lot certyfikacyjny dla amerykańskiego Departamentu Obrony (DoD). Na pokładzie znajdą się nanosatelita Prox-1, testujący nowe, ekologiczne paliwo satelita GPIM, testowy ultraprecyzyjny zegar atomowy dla potrzeb lotów międzyplanetarnych, sześć nowoczesnych satelitów meteorologicznych i klimatologicznych COSMIC-2, oraz testowy system radionasłuchu i szpiegowania ISAT. Dodatkowo misja ta ma wynieść satelitę LightSail, który ma przetestować technologię żagla słonecznego.

16.26

Elon Musk ma nadzieję, że Falcon Heavy „nie zdemoluje stanowiska startowego LC-39A”

16.08

Garść informacji z przedstartowej konferencji prasowej:

Główne obawy to zachowanie się boosterów podczas przechodzenia przez barierę dźwięku, Max-Q (moment, kiedy siły działające na rakietę są największe) i separacji. W przeciwieństwie do większości (a być może i wszystkich) rakiet obecnie używanych, odłączenie boosterów będzie mechaniczne, a nie pirotechniczne. Pozwoli to zmniejszyć ryzyko uszkodzenia członów, ale zastosowanych rozwiązań technicznych nie udało się w 100% przetestować na ziemi. Możliwe też, że różnica ciśnień powstała na łączeniach spowoduje niszczące wygięcie się mocowań, a w efekcie zniszczenie rakiety. Elon Musk powiedział, że szanse na udany lot ocenia na około 2/3. Nie wiemy jednak czy to osobista ocena, czy naukowe szacunki.

Falcon Heavy ma przetestować nie tylko lot z boosterami, ale również ponowne uruchomienie silnika drugiego stopnia po sześciu godzinach w kosmosie. W razie powodzenia, firma będzie mogła startować w przetargach o wynoszenie satelitów na orbitę geostacjonarną, a nie na eliptyczną, orbitę transferową do geostacjonarnej.

Co więcej, Falcon Heavy, mimo wcześniejszych zapewnień, nie będzie certyfikowany do załogowych lotów. Oznacza to, że planowany przed 2020 rokiem lot załogowy wokół Księżyca się nie odbędzie. Zamiast tego, firma chce się skupić na projekcie BFR (Big Falcon Rocket), którą ma być w stanie zabrać ludzi w praktycznie każdy zakątek Układu Słonecznego. Pierwszy jej lot ma się odbyć w 2022 roku, a z załogą najpóźniej dwa lata później. Jeśli jednak będą znaczne opóźnienia, Falcon Heavy może być jednak dopuszczony do lotów z załogową kapsułą Dragon.

15.41

Pogoda sprzyja startowi na 80%. Tak jak wspominaliśmy, potencjalnymi problemami mogą okazać się porywy wiatru, oraz zachmurzenie.

13.41

Do startu Falcona Heavy pozostało niecałe 6 godzin. Według prognoz w momencie startu ma być około 20 stopni. Wiatr w porywie około 20-25 km/h z południowego wschodu. Zachmurzenie umiarkowane do dużego, możliwe są również lokalne, słabe opady. Szanse na burze marginalne. Problemem mogą jednak okazać się umiarkowanej siły uskoki wiatru w rejonie Cape Canaveral.

Odliczanie nadal trwa.

09.43

Falcon Heavy od kilku godzin stoi pionowo na platformie startowej. Odpalenie silników i początek misji zaplanowano na 19:30 czasu polskiego.

09.36

Znamy również harmonogram startu. Boczne boostery uruchomią się na 5 sekund przed startem i pracują do 2 minut i 29 sekund od startu. Booster centralny z kolei uruchamia się na 3 sekundy przed startem i wyłącza około 3 minuty i 4 sekundy po starcie.

Lądowania bocznych boosterów mają nastąpić niecałe 8 minut po starcie, jednak w informacji prasowej nie ma różnicy w czasie lądowania dla bocznych boosterów, jak zapowiadano jeszcze kilka dni wcześniej. Główny człon z kolei ma wylądować na barce Of Course I Still Love You około 8 minut i 20 sekund po starcie. Dla niego planowane są trzy uruchomienia hamujące, w tym manewr boostrack. Bez niego, barka musiałaby znajdować się niemal u brzegów Afryki.

09.32

Tak będzie wyglądać lądowanie centralnego boostera rakiety Falcon Heavy. Ma on trafić z trajektorii suborbitalnej w barkę na Atlantyku, podczas gdy boczne boostery wylądują z powrotem na Cape Canaveral.

Takie lądowania SpaceX przeprowadziła już kilkanaście razy. Falcon Heavy ma jednak nieco przeprojektowany centralny booster, a dodatkowo będzie poruszał się szybciej i po innej trajektorii, przez co dzisiejsze lądowanie może się nie powieść.

 

09.19

Na kilkanaście godzin przed lotem, firma SpaceX na swoim kanale na YouTube dodała zaktualizowaną wersję, znanej nam już animacji z lotu Falcona Heavy. Co prawda w tle gra Life on Mars, a nie Space Oddity, ale David Bowie jest obecny przez cały czas.

Tak, końcowa sekwencja z Teslą Roadster lecącą w stronę Marsa z siedzącym za kierownicą skafandrem, jest autentycznym ładunkiem, który ma przelecieć w pobliżu Czerwonej Planety.