17 godzin i 20 minut dnia – rozpoczynamy astronomiczne i kalendarzowe lato!

Fot. Meteo Pomorze

Wysokie temperatury, długie dni i czas urlopowy – z tym niemal każdemu kojarzy się lato, najbardziej lubiana pora roku. Jest to też okres statystycznie największej aktywności burzowej. Warto też odnotować, że dziś mamy najdłuższy dzień w roku, który miejscami potrwa ponad 17 godzin!

Białe noce astronomiczne, a na północy także żeglarskie, szczyt aktywności obłoków srebrzystych, najwięcej światła słonecznego w roku i początek wakacji – z tym wszystkim związany jest okres przesilenia letniego, które wypada 21 lub 22. czerwca, w momencie wejścia słońca w znak Raka. W tym roku nastąpi to o 17:57 czasu polskiego, co oznacza, że przed godziną 18:00 rozpocznie się na półkuli północnej astronomiczne lato. Ta najcieplejsza pora roku trwa w kalendarzu od północy dnia dzisiejszego, ale w meteorologii już od trzech tygodni! Co więcej, termiczne lato powitaliśmy miejscami już kilkanaście dni temu, w momencie gdy średnie dobowe temperatury powietrza przekroczyły 15 stopni.

Dzisiejszy dzień jest najdłuższym w całym roku i potrwa przeciętnie w skali Polski około 16 godzin i 45 minut. Najdłużej światłem słonecznym będą się cieszyć mieszkańcy północnej części kraju, w tym Pomorza, gdzie od wschodu do zachodu słońca minie ponad 17 godzin. Najdłużej dzień potrwa w rejonie Jastrzębiej Góry – aż 17 godzin i 20 minut! Niewiele mniej w Trójmieście, około 17 godzin i 15 minut (najdłużej na północy Gdyni, najkrócej na południu Gdańska). To oznacza niemal 10 godzin różnicy między najkrótszym dniem roku, który przypada w okolicach 21. grudnia.

Wschód słońca nastąpił dziś o 4:08 w rejonie Rozewia i tam też był on najwcześniej w całym roku. Słońce za horyzont schowa się z kolei dopiero o 21:28. Nie jest to jednak najwcześniejszy wschód, ani najpóźniejszy zachód w roku. Z powodu lekkiego chybotania się Ziemi podczas rocznego okresu wychylania orbity (oś Ziemi rysuje mało wyraźną “ósemkę”) czas najwcześniejszego wschodu i najpóźniejszego zachodu słońca w roku oddziela około tydzień.

Przesilenie letnie od zarania dziejów było okresem magii, życia i mistycyzmu. W czasach przedchrześcijańskich na ziemiach Słowian obchodzono Noc Kupały, święto ognia, płodności, ognia, wody, słońca i księżyca, jako jedno z najważniejszych świąt w roku. W krajach anglosaskich znane jako Midsummer, w germańskich (w tym w Skandynawii) jako Midsommer lub Midsommerfest. Po chrystianizacji zaadaptowano część tradycji pogańskiego święta przesilenia letniego do nowego, chrześcijańskiego święta Nocy Świętego Jana (Nocy Świętojańskiej). Często organizuje się bardziej zbliżone do pierwowzoru obchody, zwane Sobótkami.

Wstępne wyliczenia numeryczne na tegoroczne lato wskazują na okres raczej suchy (umiarkowane prawdopodobieństwo opadów w normie w drugiej połowie sierpnia i niskie na nadmiar opadów w tymże okresie) i z temperaturami raczej nieznacznie powyżej normy (umiarkowane prawdopodobieństwo temperatur poniżej normy pod koniec sierpnia). Choć sporadycznie mogą się zdarzać gwałtowne zjawiska pogodowe, głównie burze, to nie widać na chwilę obecną żadnych oznak, aby miało być ich więcej niż zazwyczaj.